Bitcoin madenciliği nedir?

Bitcoin madenciliği, işlemleri bloklar halinde doğrulayıp blok zincirine ekleyen bilgisayarların yaptığı bir hesaplama yarışıdır. Madenciler blok verisine bir sayı (nonce) ekleyip SHA-256 ile özet (hash) hesaplar ve başında yeterince sıfır olan sonucu ilk bulan, blok ödülünü kazanır. Bu yazıda madenciliğin nasıl çalıştığını, tarayıcıda çalışan gerçek bir demo ile, blok ödülünü, halving'i, gerekli donanımı ve Türkiye'de madenciliğin gerçek maliyetini anlatıyoruz.

Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir. Madencilik kazanç garantisi vermez; elektrik ve donanım maliyetleri çoğu zaman getiriden yüksektir. «Bulut madencilik ile günlük sabit kazanç» tekliflerine dikkat edin.

Madencilik ne işe yarar

Bitcoin'in bir bankası ya da merkezi yöneticisi yoktur. İşlemleri kimin kaydedeceğine hesaplama yarışı karar verir: en çok işlem gücünü harcayan ağ, geçmiş kayıtların değiştirilmesini pratikte imkânsız hale getirir. Bu yönteme iş ispatı (Proof of Work) denir. Kripto paranın temelleri: kripto para nedir.

Hash ve nonce: doğru sayıyı aramak

1. Madenci bekleyen işlemleri toplayıp bir blok adayı oluşturur.
2. Blok verisine nonce adlı bir sayı ekler ve SHA-256 ile hash hesaplar.
3. Sonuç hedef değerden küçükse, yani başında yeterince sıfır varsa blok bulunmuştur.
4. Değilse nonce'u bir artırıp yeniden hesaplar. Bu saniyede trilyonlarca kez tekrarlanır.

Ağın toplam işlem gücüne hashrate denir: hashrate nedir.

Tarayıcıda madenciliği deneyin

Aşağıdaki demo tarayıcınızda gerçek SHA-256 hesaplar ve başı sıfırlarla başlayan hash'i arar. Bitcoin madenciliğiyle aynı ilke, sadece zorluk çok düşük.

Blok#5.907.956

duraklatıldı

Deneme

0 / ≈65.536

Hız

0 H/s

Hedef

Başta 4 sıfır

1. 426cd91a84816ca5b47a9e66498be09e6f8db9d00257b2979f9ed90a0e5a63177
2. 33623bbfee451d832069297162e611afda63aa70cb8dc134d6973becb154b486a
3. 2e9375251f83b50412c4fd869cef8ead79552aa298a0a77a3d1b3ade125bd46c7
4. 117d672b4b79e3fe90a957fead8971fa81839b2bd0b0f11a0b07931ded328413c
5. 0a1bd02e2986e8b9cfed2e1f2d1e84361acc2cf6e37b82f67d9fc18fa83480d67

Blok ödülü ve halving

Halving'in fiyata ve madencilere etkisi: halving nedir.

Donanım: neden ASIC gerekir

Bitcoin madenciliği bugün yalnızca SHA-256 için üretilmiş ASIC cihazlarla yapılıyor. Bir telefon saniyede birkaç milyon hash hesaplarken modern bir ASIC yüzlerce terahash, yani yüz trilyonlarca hash hesaplar. Bilgisayar ve ekran kartı ile bitcoin kazmak artık kârlı değildir. ASIC'ler yaklaşık 3,5 kW elektrik çeker ve elektrik süpürgesi kadar gürültülüdür. Cihaz seçimi: ASIC miner.

Türkiye'de madencilik

Türkiye'de madenciliği özel olarak yasaklayan bir düzenleme yoktur, ancak konut elektrik tarifeleri yüksek ve kademeli olduğu için evde bir ASIC çalıştırmak çoğu zaman zarar ettirir. Yüksek tüketim, daha pahalı tarife kademesine geçmenize neden olabilir. Kaçak elektrik kullanmak ise suçtur. Kârlılığı hesaplamak için elektrik fiyatınızı ve cihaz verilerinizi kullanın: madencilik hesaplama.

Madencilik havuzu nedir

Tek bir ASIC ile blok bulma ihtimali o kadar düşüktür ki yıllarca beklemek gerekebilir. Bu yüzden madenciler havuzlarda birleşir: herkes işlem gücünü ortak bir havuza bağlar, havuz blok bulduğunda ödül katkıya göre paylaştırılır. Havuzlar bunun için genellikle yüzde birkaç komisyon alır. Böylece gelir daha düzenli olur ama toplam beklenen kazanç değişmez.

Madencilik dolandırıcılığı

• «Sanal madencilik makinesi» satın alıp günlük sabit kazanç vaat eden uygulamalar.
• Para çekmek için önce «vergi» veya «aktivasyon» ücreti isteyen siteler.
• Kazancı yeni üyelerin yatırdığı paradan ödeyen saadet zinciri modelleri.

ASIC olmadan madencilik oyunu

TotalHash, Telegram'da ücretsiz bir madencilik simülatörüdür: telefonunuz oyun ölçeğinde gerçek SHA-256 hash'leri hesaplar ve bitcoin değil, oyun içi #TH token'ı kazar. Görevler TON cüzdanınıza küçük miktarda USD₮ ve GRAM gönderir.

Kısa cevaplar

Bitcoin madenciliği nedir?

İşlemleri bloklara ekleme hakkı için bilgisayarların SHA-256 hash hesaplayarak yarıştığı süreçtir.

Bitcoin blok ödülü ne kadar?

Nisan 2024 halving'inden beri blok başına 3,125 BTC.

Evde bilgisayarla bitcoin kazılır mı?

Kârlı değildir; bitcoin madenciliği milyonlarca kat hızlı ASIC cihazlar gerektirir.

Türkiye'de madencilik yasal mı?

Özel bir yasak yoktur, ancak yüksek elektrik tarifeleri evde madenciliği çoğu zaman zarar ettirir.