TotalHash
VI
Mở trong Telegram

Ethereum (ETH) là gì?

6 phút đọc

Ethereum là một mạng blockchain công khai cho phép chạy hợp đồng thông minh, tức những chương trình tự thực thi khi điều kiện được đáp ứng, và đồng tiền gốc của nó là ETH. Nếu Bitcoin chủ yếu được tạo ra như một dạng tiền kỹ thuật số, thì Ethereum giống một «máy tính toàn cầu» nơi người ta xây ứng dụng tài chính, trò chơi, token và NFT. Ethereum ra mắt năm 2015 và từ ngày 15/9/2022 đã chuyển từ đào coin sang staking với sự kiện The Merge. Bài viết giải thích Ethereum là gì, ETH khác Bitcoin ở điểm nào, The Merge thay đổi gì, phí gas và các mạng lớp 2, ví Ethereum và địa chỉ 0x, cùng các rủi ro và tình trạng pháp lý tại Việt Nam.

Đây không phải lời khuyên đầu tư. Giá ETH biến động mạnh và bạn có thể mất toàn bộ vốn. Thông tin về nâng cấp mạng lưới và mức phí là tổng quát, hãy kiểm tra số liệu mới nhất khi cần.

Ethereum là gì: nền tảng hợp đồng thông minh

Ethereum do Vitalik Buterin cùng nhóm sáng lập đề xuất và chính thức hoạt động từ năm 2015. Điểm nổi bật là hợp đồng thông minh: đoạn mã được lưu trên blockchain và chạy đúng như viết, không cần bên thứ ba. Nhờ đó người ta xây được sàn giao dịch phi tập trung, các stablecoin, trò chơi, NFT và nhiều ứng dụng khác. Ai trả phí cho mạng đều có thể dùng chúng. Muốn hiểu nền tảng của Bitcoin, đọc Bitcoin là gì.

ETH khác Bitcoin ở điểm nào

BitcoinEthereum
Mục đích chínhTiền kỹ thuật số, lưu trữ giá trịNền tảng chạy hợp đồng thông minh và ứng dụng
Cơ chế đồng thuậnĐào (Proof of Work)Staking (Proof of Stake) từ năm 2022
Thời gian khốiKhoảng 10 phútKhoảng 12 giây
Nguồn cungTối đa 21 triệuKhông có mức trần cố định, phát hành được điều chỉnh bởi cơ chế mạng

Hai mạng cũng khác về cộng đồng và triết lý thiết kế, và không nên coi ETH là «Bitcoin phiên bản hai».

Từ đào sang staking: The Merge năm 2022

Ngày 15/9/2022, Ethereum hoàn tất The Merge, chuyển từ đào bằng máy tính sang staking. Từ đó, thay vì thợ đào, các validator khóa ETH làm tài sản thế chấp để xác nhận khối và nhận thưởng. Mức tiêu thụ điện của mạng giảm gần như toàn bộ. Việc đào ETH vì thế chấm dứt: card đồ họa từng dùng cho Ethereum chuyển sang các coin khác, nhưng thu nhập thấp. Về sau mạng tiếp tục nâng cấp (như Dencun và Pectra) để giảm phí lớp 2 và cải thiện hiệu năng, hãy xem staking là gì.

Phí gas trên Ethereum và mạng lớp 2

Mỗi thao tác trên Ethereum đòi hỏi phí gas, trả bằng ETH. Phí tăng khi mạng đông và khi hợp đồng phức tạp, nên chuyển một khoản nhỏ có thể tốn nhiều so với giá trị. Để giảm phí, nhiều người dùng mạng lớp 2 (như Arbitrum, Optimism, Base), tức mạng chạy trên Ethereum nhưng xử lý giao dịch rẻ hơn rồi gửi bằng chứng về mạng chính. Mức phí hiện tại thay đổi liên tục, bạn kiểm tra trên ví hoặc trình khám phá khối. Giải thích chi tiết: phí gas là gì.

Ví Ethereum và địa chỉ 0x

  • Địa chỉ Ethereum bắt đầu bằng 0x và dài khoảng 42 ký tự.
  • Cùng một địa chỉ thường dùng được trên nhiều mạng tương thích (như BNB Chain), nhưng mỗi mạng là một sổ cái riêng, nên bạn phải chọn đúng mạng khi gửi.
  • Ví tự lưu giữ (như MetaMask) cho bạn nắm khóa, đi kèm 12 hoặc 24 từ khôi phục phải cất kỹ.
  • Ví của sàn do sàn giữ khóa; tiện nhưng bạn tin vào sàn.

Cách hoạt động của địa chỉ: địa chỉ ví là gì.

Rủi ro và tình trạng pháp lý tại Việt Nam

  • Biến động giá: ETH có thể giảm mạnh trong thời gian ngắn.
  • Lỗi hợp đồng thông minh và lừa đảo: nhiều dự án giả mạo hoặc có lỗ hổng; đừng ký giao dịch bạn không hiểu.
  • Phí gas cao vào lúc mạng đông.
  • Pháp lý: tại Việt Nam, tiền mã hóa không phải phương tiện thanh toán hợp pháp, và đang có khung thí điểm cho thị trường tài sản mã hóa qua các đơn vị được cấp phép. Xem tiền điện tử tại Việt Nam.

Một ví TON thay vì ví Ethereum

TotalHash là game đào coin miễn phí trên Telegram, nhận thưởng nhỏ USD₮ và GRAM vào ví TON, không phải Ethereum. Không hứa hẹn thu nhập.

Game miễn phí trên Telegram.

Mở TotalHash

Câu hỏi thường gặp

Ethereum là gì?

Mạng blockchain chạy hợp đồng thông minh, với đồng tiền gốc là ETH.

ETH khác Bitcoin thế nào?

Ethereum là nền tảng ứng dụng dùng staking, còn Bitcoin chủ yếu là tiền kỹ thuật số dùng đào.

The Merge là gì?

Ngày 15/9/2022 Ethereum chuyển từ đào sang staking, giảm điện năng tiêu thụ gần như toàn bộ.

Phí gas trên Ethereum là gì?

Phí trả bằng ETH để thực hiện giao dịch, tăng lên khi mạng đông.